بسم الله الرحمن الرحیم لتجدن اشد الناس عداوة للذین آمنوا الیهود و الذین اشرکوا ** قطعا، يهود و مشركان را دشمنترين مردم نسبت به مؤمنان خواهي يافت. (سوره 5 آیه 82)

خدمات حضرت خدیجه (س)

خدمات حضرت خدیجه (س)
دهم ماه مبارک رمضان، سالروز رحلت بانوی بزرگوار اسلام، حضرت خدیجه (س) است. به این مناسبت، بخشی از خدمات آن بزرگوار به اسلام و پیامبر اکرم (ص) را از کتاب «تبار انحراف» می‌آوریم:

 

 

خدیجه (س) دختر مکه و پسرعمویش، وَرَقَة بن نَوفَل از کشیشان و بزرگان است. دین این خانواده مسیحیت و خدیجه (ع) مؤمن محض به عیسی (ع) بود. در نتیجه، خدیجه (ع) با آگاهی از اطلاعات آیین خود درباره پیامبر آخرالزمان، منتظر بود پیامبری در مکه ظهور کند تا همسر او شود. وی سرآمد زنان مکه و جمال، مال و مهم‌تر از همه، پاکدامنی‌اش، زبانزد همگان بود. در تجارت نیز با مردان فراوانی روبه‌رو بود، ولی احدی نتوانست او را به چیزی متهم کند. وی خواستگارهای فراوانی داشت، اما به همه پاسخ منفی داد و برای همه مبهم بود که چرا ازدواج نمی‌کند.

گویی ابوطاب نیز اموری را می‌دانست. از همین رو از خدیجه (ع) مال‌التجاره گرفت. مَیسره مسؤول دفتر خدیجه (س) از مسیحیان باسواد بود که پیامبر (ص) را در آن سفر تجاری همراهی کرد و گزارش سفر را مفصل برای خدیجه (س) برد. پیامبر اکرم (ص) دقیقا دو برابر مال‌التجاره را بازگرداند. این از شخصی که برای نخستین بار تجارت می‌کرد، اعجاز است.

در گزارش میسره، اموری به چشم می‌خورد که طبق علائم اهل کتاب، علائم پیامبری بود. خدیجه (س) به محض دریافت این اطلاعات، شخصی را به منزل ابوطالب فرستاد و پیام داد که حاضر است با برادرزاده ابوطالب ازدواج کند. بر این اساس، به نظر می‌رسد ازدواج نکردن ایشان در مکه طلسمی شده بود و این پیشنهاد به معنای تصمیم قطعی بر ازدواج بود؛ در حالی که پانزده سال اختلاف سنی داشتند. نبی اکرم (ص) نیز می‌دانست که خدا خدیجه (س) را برای او نگه داشته است. خدیجه (س) ام‌الائمه بود و تنها زنی که نامش در زیارت‌نامه معصومان ذکر شده است؛ از باب نمونه در زیارت امام حسین (ع) آمده است:

«السلام علیک یابن خدیجة الکبری» (1).

پس از این پیشنهاد، مکه بر خدیجه شورید. در مجلس عقد حضرت نیز عده‌ای که پیش‌تر پاسخ منفی از خدیجه (س) شنیده بودند، برای تحقیر خدیجه (س) از مهریه سخن گفتند. حضرت خدیجه (س) برخاست و خطبه عقد را خواند و گفت:

«قد زَوَّجتُکَ یا محمدُ نفسی و المَهرُ عَلَیَّ فی مالی (2)؛

ای محمد! خود را همسر تو ساختم و مهر را نیز از مال خودم قرار دادم».

به این ترتیب، این بانوی فرهیخته آبروی خاندان ابوطالب را به زیباترین شکل با شکستن خود، خرید. حاضران در مجلس، به تمسخر گفتند: مرد باید مهریه دهد یا زن؟ ابوطالب برخاست و گفت: برای چنین دامادی، زن باید مهریه بدهد و اگر فرزندان شما بودند، باید آن قدر مهریه دهید تا به شما دختر دهند.

خدیجه (س) و پیامبر اکرم (ص) ازدواج کردند. حضرت خدیجه (س) از همان نخستین روز، همه اموال را به پیامبر (ص) بخشید. به این ترتیب، مدیریت اموال خدیجه (س) در اختیار پیامبر (ص) قرار گرفت. این اموال، هم پیش از رسالت و هم پس از آن، بسیار گره‌گشا بود. پیش از رسالت، حضرت با این مال به وضع مردم رسیدگی می‌کرد و خانه امید همه تنگدستان، خانه پیامبر (ص) بود. پس از بعثت نیز او رئیس تجار مکه به شمار می‌رفت. پول آن زمان درهم و دینار بود که وزن زیادی داشت و معمولا در کاروان‌های تجاری، یک یا دو شتر، تنها به حمل پول اختصاص داشت. دزدان نیز در صدد یافتن این پول‌ها بودند. از این رو، هنگامی که تجار مسیر یمن به مکه و سپس به شام را می‌پیمودند، پول خود را امانت می‌گذاشتند، ولی در بازگشت و هنگام تحویل گرفتن امانت خود، متوجه می‌شدند که مقداری از آن کم شده است و کاری نمی‌توانستند بکنند. تجار با ورود پیامبر اکرم (ص) به گردونه تجارت، پول خود را نزد او به امانت می‌گذاشتند و این مسأله تا هنگام هجرت حضرت ادامه یافت. حتی همان‌ها که با او جنگ داشتند، هنگام تجارت مال خود را نزد او به امانت می‌گذاشتند (3).

(1). تهذیب‌الأحکام، ج6، ص56.

(2). الکافی، ج5، ص375.

(3). تبار انحراف، صص168- 170.