بسم الله الرحمن الرحیم لتجدن اشد الناس عداوة للذین آمنوا الیهود و الذین اشرکوا ** قطعا، يهود و مشركان را دشمنترين مردم نسبت به مؤمنان خواهي يافت. (سوره 5 آیه 82)

نکته های ناب
معنای امامت - 05 مهر 1395

بنی اسرائیل که برده بودند، چگونه وضعیتشان عوض شد؟

بنی اسرائیل که برده بودند، چگونه وضعیتشان عوض شد؟
پرسش:
با توجّه به این‌که بنی‌اسرائیل در زمان فرعون، بردگانی بیش نبودند، از چه زمانی و چگونه این وضعیّت، جای خود را به کارآمدی و مهارت یافتن آن‌ها داد؟

 


پاسخ: از آن‌جایی که مأموریّت بنی‌اسرائیل تشکیل حکومتی در سرزمین‌های مقدّس بود، از این رو باید آموزش می‌دیدند. بنابراین موسی علیه‌السّلام اردوگاهی آموزشی در پای کوه طور ایجاد کرد. این اردوگاه آموزشی چندین سال برپا بود و بنی‌اسرائیل در این مدّت آموزش می‌دیدند.  آموزش‌ها در این زمینه‌ها بود:

یک. سامان‌دهی و انسجام

یعقوب علیه‌السّلام دوازده پسر داشت که آنان را بنی‌اسرائیل می‌خواندند. هر قبیله از بنی‌اسرائیل، خود را به یکی از فرزندان یعقوب علیه‌السّلام منتسب می‌کرد. این قبایل را سبط می‌نامیدند. موسی علیه‌السّلام در قدم اوّل برای  تقویت سازمان‌دهی قبایل، آنان را بر اساس اسباط تقسیم‌بندی کرد. در هر سبط، هزاره‌ها تشکیل شدند که هزار تن را در خود جای می‌دادند. آن حضرت برای هر هزار نفر، یک فرمانده معیّن کرد. هزاره‌ها را نیز به صدگان‌ها تقسیم، و برای هر صد نفر، یک فرمانده تعیین کرد. هر صد نفر نیز به دو دسته‌ی پنجاه نفری تقسیم می‌شد که هر یک فرماندهی داشت و هر پنجاه نفر، پنج گروه ده نفری تشکیل می‌دادند که برای هر ده نفر نیز فرماندهی تعیین شده بود.  فرمانده ده نفر، مربّی آن ده نفر بود و فرمانده پنجاه نفر، مربّی مسؤولان دهگان. مسؤولان صدگان نیز مربّی مسؤولان دسته‌های پنجاه نفره بودند. فرمانده هزاره، مربّی صدگان‌ها، و آن هزاره‌ها نزد مسؤولان اسباط آموزش می‌دیدند و مسؤولان اسباط نزد موسی علیه‌السّلام. به این شکل، آن‌ها در این اردوگاه، آموزش کاملی دیدند. این آموزش، در ارتقای سطح فرهنگ عملی و حکومتی بشر، نقش اساسی ایفا کرد و در مجموعه‌ی حکومت‌ها وارد شد.

به نقل تورات، بنی‌اسرائیل در همه‌ی زمینه‌های اقتصادی، فرهنگی، صنعت و ... آموزش دیدند.  آن‌ها که حتّی از ساختن یک صندوق ساده ناتوان بودند، در این اردوگاه به قدری در صنعت پیشرفت کردند که از دل آنان، سامری بیرون آمد. او در ریخته‌گری و قالب‌ریزی به اندازه‌ای مهارت داشت که گوساله‌ای از طلا ساخت که صدای گاو از آن درمی‌آمد. به این ترتیب، بنی‌اسرائیل در عالی‌ترین سطح آموزش قرار گرفتند و زمینه‌ی اوّلیّه‌ی کاردانی یهود، در این اردوگاه فراهم آمد. به دستور حضرت موسی علیه‌السّلام خیمه‌ای نیز ساخته بودند که در آن نماز جماعت می‌خواندند و به سخنان پیامبر خدا گوش می‌دادند. آن‌ها با توجّه به توانمندی بالایی که در اردوگاه ایجاد شده بود، به اطراف، استاد و معلّم می‌فرستادند و دستمزد آن‌ها به این اردوگاه می‌آمد. نقل است که موسی علیه‌السّلام به بنی‌اسرائیل دستور داده بود تا می‌توانند از مصر با خود طلا حمل کنند. گوساله‌ی طلایی سامری از همین طلاها ساخته شده بود. امّا درباره‌ی این‌که این طلا را در مصر چگونه به دست آورده بودند، روایات مختلفی آمده است. مطابق برخی روایات، حضرت فرموده بود از آن‌ها عاریه بگیرند تا با این کار، حق‌کشی‌های فرعونیان را جبران کنند.

دو. سیستم ارتباطی و اطّلاعاتی قوی

یکی از مشکلات زمان جنگ، ارتباطات و پیام‌رسانی بود. در گذشته معمولاً برای پیام‌رسانی از پیک بهره می‌بردند؛ امّا این سیستم، هم زمان‌بر بود و هم نیروی بسیار می‌خواست و برای کارهای عملیّاتی نیز مفید نبود. موسی علیه‌السّلام برای برقراری ارتباط، استفاده از بوق و شیپور را به پیروان خویش‌آموخت.  امروزه این عمل در یهود، تشریفاتی به نظر می‌رسد، امّا در آن روز کاربردی عملیّاتی داشته است. سیستم نُت موسی علیه‌السّلام طبق دستورالعمل خداوند، در تورات آمد و کاهنان بنی‌اسرائیل مأمور شدند هر روز به عنوان عبادت، این نُت‌ها را بنوازند.  همه‌ی آن‌ها معنای صداها و نواخت‌ها را می‌دانستند و به قدری آموزش دیدند که موسی علیه‌السّلام بر بلندی می‌ایستاد و با یک بوق، تمام اردوگاه را حرکت می‌داد. 

مشکل ارتباطات نیز این‌گونه حل شد. امروزه نیز در مسأله‌ی ارتباطات، یهودی‌ها و صهیونیست‌ها سرآمد روزگارند، و این به دلیل سیستم آموزشی تاریخی آن‌هاست.

انتها/